OPENSSL(1SSL) OpenSSL OPENSSL(1SSL)

NAZWA¶

openssl - program wiersza poleceń do biblioteki OpenSSL

SKŁADNIA¶

openssl polecenie [ opcje ... ] [ parametry ... ]

openssl no-XXX [ opcje ]

openssl -help | -version

OPIS¶

OpenSSL to zestaw narzędzi kryptograficznych implementujący protokoły sieciowe Secure Sockets Layer (SSL) i Transport Layer Security (TLS) oraz wymagane przez nie standardy kryptograficzne.

Program openssl to program wiersza poleceń przeznaczony do używania różnych funkcji kryptograficznych biblioteki crypto OpenSSL z poziomu powłoki. Można go używać do:

 o Tworzenia i zarządzania kluczami prywatnymi, publicznymi i ich parametrami
 o Operacji kryptograficznych na kluczach publicznych
 o Wystawiania certyfikatów X.509, CSR oraz CRL
 o Obliczania skrótów wiadomości i kodów uwierzytelniania wiadomości
 o Szyfrowania i deszyfrowania
 o Testowania klientów i serwerów SSL/TLS
 o Obsługi poczty z podpisem S/MIME lub zaszyfrowanej
 o Generowania i weryfikowania żądań znaczników czasowych

PODSUMOWANIE POLECEŃ¶

Program openssl dostarcza wielu różnych poleceń (polecenie w rozdziale „SKŁADNIA" powyżej). Każde ma mnóstwo opcji i argumentów, pokazanych powyżej jako opcje i parametry.

Dostępna jest szczegółowa dokumentacja i przykłady użycia dla najpopularniejszych podpoleceń (np. openssl-x509(1)). Podpoleceniem openssl-list(1) można wypisać listę podpoleceń.

Polecenie no-XXX sprawdza obecność polecenia o podanej nazwie. Jeśli XXX nie jest dostępne, zwraca 0 (kod powodzenia) i wypisuje no-XXX; w przeciwnym razie zwraca 1 i wypisuje XXX. W obydwu przypadkach efekty są kierowane na standardowe wyjście i nic nie pojawia się na standardowym wyjściu błędów. Dodatkowe argumenty wiersza poleceń są zawsze ignorowane. Ponieważ każdy szyfr jest wywoływany przez polecenie o takiej samej nazwie jak on sam, łatwo sprawdzić dostępność szyfrów w openssl z poziomu powłoki. (no-XXX nie potrafi wykrywać pseudopoleceń takich jak quit, list, czy samego no-XXX).

Opcje konfiguracyjne¶

Wiele poleceń korzysta z zewnętrznego pliku konfiguracyjnego do kilku lub wszystkich argumentów i może posiadać opcję -config określającą taki plik. Domyślną nazwą pliku jest openssl.cnf w domyślnym miejscu przechowywania certyfikatów, który można sprawdzić poleceniem openssl-version(1) z opcją -d lub -a. Zmienna środowiskowa OPENSSL_CONF może posłużyć do określenia innego położenia pliku lub wyłączenia ładowania konfiguracji (podając pusty łańcuch).

Plik konfiguracyjny może być używany między innymi do ładowania modułów i określania parametrów do generowania certyfikatów oraz liczb losowych. Więcej szczegółów w podręczniku config(5).

Polecenia standardowe¶

asn1parse: Analiza składni sekwencji ANS.1.
ca: Zarządzanie ośrodkami certyfikacji (CA).
ciphers: Opis zestawu dostępnych szyfrów.
cms: Polecenie CMS (Cryptographic Message Syntax).
crl: Zarządzanie listą unieważnionych certyfikatów (CRL).
crl2pkcs7: Konwersja z CRL do PKCS#7.
dgst: Obliczanie skrótu wiadomości. Skróty wiadomości zostały zastąpione przez openssl-mac(1).
dhparam: Tworzenie i zarządzanie parametrami Diffiego-Hellmana. Zastąpione przez genpkey(1) i pkeyparam(1).
dsa: Zarządzanie danymi DSA.
dsaparam: Tworzenie i zmienianie DSA. Zastąpione przez openssl-genpkey(1) i openssl-pkeyparam(1).
ec: Przetwarzanie klucza EC (Elliptic curve - krzywych eliptycznych).
ecparam: Tworzenie i zmienianie parametrów EC.
enc: Szyfrowanie, odszyfrowywanie i kodowanie.
engine: Informacja o silnikach (modułach ładowalnych) i zarządzanie nimi.
errstr: Konwersja numeru błędu na komunikat błędu.
fipsinstall: Instalacja konfiguracji FIPS.
gendsa: Tworzenie prywatnego klucza DSA na podstawie parametrów. Zastąpione openssl-genpkey(1) i openssl-pkey(1).
genpkey: Tworzenie kluczy prywatnych lub parametrów.
genrsa: Tworzenie klucza prywatnego RSA. Zastąpione przez openssl-genpkey(1).
help: Wyświetlenie informacji o opcjach polecenia.
info: Wyświetlenie różnych informacji wbudowanych w biblioteki OpenSSL.
kdf: Key Derivation Functions – funkcje wyprowadzania klucza.
list: Wypisanie algorytmów i funkcji.
mac: Obliczanie Message Authentication Code – kodu uwierzytelniania wiadomości.
nseq: Tworzenie lub sprawdzanie sekwencji certyfikatów Netscape.
ocsp: Polecenie protokołu stanu certyfikatu.
passwd: Generowanie skrótu hasła.
pkcs12: Zarządzanie danymi w formacie PKCS#12.
pkcs7: Zarządzanie danymi w formacie PKCS#7.
pkcs8: Polecenie konwersji klucza prywatnego w formacie PKCS#8.
pkey: Zarządzanie kluczami publicznymi i prywatnymi
pkeyparam: Zarządzanie parametrami algorytmu klucza publicznego.
pkeyutl: Polecenie operacji algorytmu kryptograficznego klucza publicznego.
prime: Obliczanie liczb pierwszych.
rand: Tworzenie pseudolosowych bajtów.
rehash: Tworzenie dowiązań symbolicznych do certyfikatów i plików CRL nazwanych według wartości skrótu.
req: Zarządzanie żądaniami podpisu certyfikatu PKCS#10 X.509 (CSR).
rsa: Zarządzanie kluczem RSA.
rsautl: Polecenie do podpisywania, weryfikowania, szyfrowania i deszyfrowania RSA. Zastąpione przez openssl-pkeyutl(1).
s_client: Implementacja podstawowego klienta SSL/TLS mogącego nawiązywać przezroczyste połączenia z odległym serwerem na SSL/TLS. Służy jedynie do testowania i dostarcza tylko podstawowej funkcjonalności interfejsu, ale wewnętrznie korzysta z niemal pełnych możliwości biblioteki OpenSSL ssl.
s_server: Implementacja podstawowego serwera SSL/TLS przyjmującego połączenia od odległych klientów obsługujących SSL/TLS. Służy jedynie do testowania i dostarcza tylko podstawowej funkcjonalności interfejsu, ale wewnętrznie korzysta z niemal pełnych możliwości biblioteki OpenSSL ssl. Zawiera zarówno własny protokół wiersza poleceń do testowania funkcji SSL, jak i emuluje prosty serwer sieciowy SSL/TLS oparty na HTTP.
s_time: Licznik czasu połączenia SSL.
sess_id: Zarządzanie danymi sesji SSL.
smime: Przetwarzanie poczty S/MIME.
speed: Mierzenie szybkości algorytmu.
spkac: Polecenie wypisywania i generowania SPKAC.
srp: Zarządzanie plikiem haseł SRP. To polecenie jest przestarzałe.
storeutl: Polecenie do wypisywania i wyświetlania certyfikatów, kluczy, CRL-i itp.
ts: Polecenie Time Stamping Authority.
verify: Weryfikacja certyfikatu X.509. Zob. też podręcznik openssl-verification-options(1).
version: Informacja o wersji OpenSSL.
x509: Zarządzanie certyfikatami X.509.

Polecenia skrótu wiadomości¶

blake2b512: Skrót BLAKE2b-512
blake2s256: Skrót BLAKE2s-256
md2: Skrót MD2
md4: Skrót MD4
md5: Skrót MD5
mdc2: Skrót MDC2
rmd160: Skrót RMD-160
sha1: Skrót SHA-1
sha224: Skrót SHA-2 224
sha256: Skrót SHA-2 256
sha384: Skrót SHA-2 384
sha512: Skrót SHA-2 512
sha3-224: Skrót SHA-3 224
sha3-256: Skrót SHA-3 256
sha3-384: Skrót SHA-3 384
sha3-512: Skrót SHA-3 512
keccak-224: Skrót KECCAK 224
keccak-256: Skrót KECCAK 256
keccak-384: Skrót KECCAK 384
keccak-512: Skrót KECCAK 512
shake128: Skrót SHA-3 SHAKE128
shake256: Skrót SHA-3 SHAKE256
sm3: Skrót SM3

Polecenia szyfrowania, odszyfrowywania i kodowania¶

Poniższe aliasy zapewniają wygodny dostęp do najpopularniejszych kodowań i szyfrów.

W zależności od sposobu skonfigurowania i zbudowania OpenSSL, nie wszystkie poniższe szyfry mogą być obecne. Więcej informacji w podręczniku openssl-enc(1).

aes128, aes-128-cbc, aes-128-cfb, aes-128-ctr, aes-128-ecb, aes-128-ofb: Szyfr AES-128
aes192, aes-192-cbc, aes-192-cfb, aes-192-ctr, aes-192-ecb, aes-192-ofb: Szyfr AES-192
aes256, aes-256-cbc, aes-256-cfb, aes-256-ctr, aes-256-ecb, aes-256-ofb: Szyfr AES-256
aria128, aria-128-cbc, aria-128-cfb, aria-128-ctr, aria-128-ecb, aria-128-ofb: Szyfr Aria-128
aria192, aria-192-cbc, aria-192-cfb, aria-192-ctr, aria-192-ecb, aria-192-ofb: Szyfr Aria-192
aria256, aria-256-cbc, aria-256-cfb, aria-256-ctr, aria-256-ecb, aria-256-ofb: Szyfr Aria-256
base64: Kodowanie Base64
bf, bf-cbc, bf-cfb, bf-ecb, bf-ofb: Szyfr Blowfish
camellia128, camellia-128-cbc, camellia-128-cfb, camellia-128-ctr, camellia-128-ecb, camellia-128-ofb: Szyfr Camellia-128
camellia192, camellia-192-cbc, camellia-192-cfb, camellia-192-ctr, camellia-192-ecb, camellia-192-ofb: Szyfr Camellia-192
camellia256, camellia-256-cbc, camellia-256-cfb, camellia-256-ctr, camellia-256-ecb, camellia-256-ofb: Szyfr Camellia-256
cast, cast-cbc: Szyfr CAST
cast5-cbc, cast5-cfb, cast5-ecb, cast5-ofb: Szyfr CAST5
chacha20: Szyfr Chacha20
des, des-cbc, des-cfb, des-ecb, des-ede, des-ede-cbc, des-ede-cfb, des-ede-ofb, des-ofb: Szyfr DES
des3, desx, des-ede3, des-ede3-cbc, des-ede3-cfb, des-ede3-ofb: Szyfr Triple-DES
idea, idea-cbc, idea-cfb, idea-ecb, idea-ofb: Szyfr IDEA
rc2, rc2-cbc, rc2-cfb, rc2-ecb, rc2-ofb: Szyfr RC2
rc4: Szyfr RC4
rc5, rc5-cbc, rc5-cfb, rc5-ecb, rc5-ofb: Szyfr RC5
seed, seed-cbc, seed-cfb, seed-ecb, seed-ofb: Szyfr SEED
sm4, sm4-cbc, sm4-cfb, sm4-ctr, sm4-ecb, sm4-ofb: Szyfr SM4

OPCJE¶

Dostępne opcje zależą od konkretnego polecenia. Niniejszy rozdział opisuje najczęstsze opcje z ich standardowym zachowaniem.

Opcje programu¶

Poniższe opcje można podać bez polecenia, aby uzyskać pomoc lub informacje o wersji.

-help: Pokazuje zwięzłe podsumowanie wszystkich opcji. Więcej szczegółowych informacji dostarczy opcja -help danego polecenia. Przyjmuje również postać --help.
-version: Pokazuje zwięzłe podsumowanie wersji programu openssl. Zob. openssl-version(1), aby uzyskać więcej informacji. Przyjmuje również postać --version.

Ogólne opcje¶

-help

Jeśli opcja przyjmuje argument, podany jest również jego „typ".

--

W ten sposób zamyka się listę opcji. Najbardziej przydatne, gdy jakiś parametr z nazwą pliku zaczyna się od minusa:

 openssl verify [flagi...] -- -cert1.pem...

Opcje formatu¶

Zob. podręcznik openssl-format-options(1).

Opcje hasła¶

Zob. podręcznik openssl-passphrase-options(1).

Opcja stanu losowości¶

Przed OpenSSL 1.1.1, częstą praktyką było przechowywanie informacji o stanie generatora liczb losowych w pliku, który był ładowany przy starcie i nadpisywany przy wyjściu. We współczesnych systemach operacyjnych zwykle nie jest to dłużej konieczne, ponieważ OpenSSL pobierze ziarno z zaufanego źródła entropii, zapewnionego przez system operacyjny. Poniższe opcje są wciąż obsługiwane w celu obsługi specjalnych platfor lub przypadków, które mogą ich wymagać.

Zwykle błędem jest używanie tego samego pliku z ziarnem więcej niż jednokrotnie, a każde zastosowanie -rand powinno być połączone z -writerand.

-rand pliki: Plik lub pliki z danymi losowymi używanymi jako ziarno do generatora liczb losowych. Można podać wiele plików, rozdzielając je separatorem zależnym od używanego systemu operacyjnego. Separatorem jest: „;" w MS-Windows, „," w OpenVMS i „:" we wszystkich pozostałych systemach. Innym sposobem podania wielu plików jest podanie tej opcji dla każdego pliku z osobna.
-writerand plik: Zapisuje dane ziarna do podanego pliku przy wyjściu. Pliku można użyć przy kolejnym wywołaniu polecenia.

Opcje weryfikacji certyfikatu¶

Zob. podręcznik openssl-verification-options(1).

Opcje formatu nazwy¶

Zob. podręcznik openssl-namedisplay-options(1).

Opcje wersji TLS¶

Wiele poleceń używa SSL, TLS lub DTLS. Domyślnie polecenia używają TLS, a klienty informują o najniższej i najwyższej obsługiwanej przez nie wersji, po czym serwery wybierają najwyższą wersję oferowaną przez klienta, którą obsługuje również serwer.

Poniższych opcji można użyć, aby ograniczyć wersje protokołu, jakich będzie można użyć oraz aby wybrać, czy będzie stosowane TCP (SSL i TLS) czy UDP (DTLS). Proszę zauważyć, że nie wszystkie protokoły i opcje mogą być dostępne, w zależności od sposobu, w jaki zbudowano OpenSSL.

-ssl3, -tls1, -tls1_1, -tls1_2, -tls1_3, -no_ssl3, -no_tls1, -no_tls1_1, -no_tls1_2, -no_tls1_3: Opcje te wymagają lub wyłączają korzystanie z podanych protokołów SSL lub TLS. Gdy wymagana jest określona wersja TLS, tylko ona zostanie zaoferowana lub zaakceptowana. Można podać tylko jeden protokół i nie można go łączyć z żadną z opcji no_. Opcje no_* nie działają z poleceniami s_time i ciphers, lecz działają z poleceniami s_client i s_server.
-dtls, -dtls1, -dtls1_2: Opcje te nakazują stosowanie DTLS zamiast TLS. Z -dtls, klienty będą negocjować dowolną obsługiwaną wersję protokołu DTLS. Aby obsługiwać wyłącznie DTLS1.0 lub DTLS1.2, należy zastosować, odpowiednio, -dtls1 lub -dtls1_2.

Opcje silnika¶

-engine id

Ładuje silnik o identyfikatorze id i używa wszystkich metod przez niego implementowanych (algorytmów, przechowywania kluczy itp.), o ile nie podano inaczej w dokumentacji danego polecenia, albo nie jest tak skonfigurowany, zgodnie z opisem „Konfiguracja silnika" w config(5).

Silnik zostanie użyty do identyfikatorów kluczy podanych opcją -key i podobnymi opcjami, gdy poda się opcję taką jak -keyform engine.

Specjalnym przypadkiem jest silnik „loader_attic", który jest przeznaczony do wewnętrznych testów OpenSSL i obsługuje ładowanie kluczy, parametrów, certyfikatów i CRL-i z plików. Gdy korzysta się z tego silnika, pliki z takimi poświadczeniami są odczytywane poprzez ten silnik. Korzystanie z postaci „file:" jest opcjonalne, wystarczy sam plik (ścieżka).

Opcje określające klucze, takie jak -key i podobne, mogą korzystać z podstawowej postaci URI ładowania kluczy silnika OpenSSL „org.openssl.engine:", aby pobierać klucze prywatne i publiczne. Składnia URI jest następująca, w uproszczonej postaci:

 org.openssl.engine:{id-silnika}:{id-klucza}

Gdzie „{id-silnika}" jest identyfikatorem/nazwą silnika a „{id-klucza}" jest identyfikatorem klucza akceptowanym przez silnik. Na przykład, gdy używa się silnika, które łączy się z implementacją PKCS#11, podstawowe URI klucza wyglądałoby mniej więcej tak (przy okazji jest to przykład silnika PKCS#11, będącego częścią OpenSC):

 -key org.openssl.engine:pkcs11:label_jakis-klucz-prywatny

Jako trzecia możliwość, silniki i dostawcy zapewniający swoje własne OSSL_STORE_LOADER(3), nie wymagają „org.openssl.engine:". W przypadku implementacji PKCS#11, która zaimplementowała taki mechanizm ładujący, URI PKCS#11, zgodne z definicją z RFC 7512, powinno dać się stosować bezpośrednio:

 -key pkcs11:object=jakis-klucz-prywatny;pin-value=1234

Opcje dostawcy¶

-provider nazwa: Ładuje i inicjuje dostawcę identyfikowanego nazwą. Nazwa może być również ścieżką do modułu dostawcy. W takim przypadku, nazwą dostawcy będzie podana ścieżka, a nie sama nazwa modułu dostawcy. Interpretacja ścieżek względnych zależy od platformy. Skonfigurowana ścieżka „MODULESDIR", zmienna środowiskowa OPENSSL_MODULES lub ścieżka podana przez -provider-path jest dołączana przed ścieżkami względnymi. Więcej szczegółów w podręczniku provider(7).
-provider-path ścieżka: Określa ścieżkę przeszukiwania, pod którą wyszukiwani są dostawcy. Równoważnie można ustawić zmienną środowiskową OPENSSL_MODULES.
-provparam [nazwa:]klucz=wartość: Ustawia parametr konfiguracyjny klucz na wartość wartość u dostawcy nazwa (opcjonalne); jeśli nie poda się nazwy, to ustawienie zostanie zastosowane do wszystkich dostawców. Opcję można podać wielokrotnie, aby ustawić wiele parametrów. Opcje określające ładowanie dostawców innych niż domyślni, powinny poprzedzać niniejszą opcję, jeśli mają się stosować do mających być załadowanych dostawców. Parametry wpływające tylko na inicjowanie dostawców muszą być, obecnie, ustawione w pliku konfiguracyjnym, jedynie parametry, które są odpytywane jako potrzebne później, będą odnosiły skutek za pomocą opisywanego interfejsu. Obsługiwane są tylko parametry z wartościami łańcuchów UTF8. Obsługiwane parametry opisano w dokumentacji danych dostawców i powiązanych algorytmów.
-propquery klauzula: Określa klauzulę zapytań o właściwości do użycia przy pobieraniu algorytmów od załadowanych dostawców. Więcej informacji w podręczniku property(7)

ŚRODOWISKO¶

Biblioteki OpenSSL mogą przyjmować pewne parametry konfiguracyjne ze środowiska.

Informacje o wszystkich zmiennych środowiskowych używanych przez biblioteki OpsnSSL, takie jak OPENSSL_CONF, OPENSSL_MODULES i OPENSSL_TRACE, znajdują się w podręczniku openssl-env(7).

Informacje o sposobach stosowania zmiennych środowiskowych w konfiguracji, opisano w rozdziale „środowisko" w podręczniku config(5).

Informacje o określonych poleceniach opisano w podręcznikach openssl-engine(1), openssl-rehash(1) i tsget(1).

Informacje o odpytywaniu lub podawaniu flag architektury procesora opisano w podręcznikach OPENSSL_ia32cap(3), OPENSSL_ppccap(3), OPENSSL_s390xcap(3) i OPENSSL_riscvcap(3).

ZOBACZ TAKŻE¶

openssl-asn1parse(1), openssl-ca(1), openssl-ciphers(1), openssl-cms(1), openssl-crl(1), openssl-crl2pkcs7(1), openssl-dgst(1), openssl-dhparam(1), openssl-dsa(1), openssl-dsaparam(1), openssl-ec(1), openssl-ecparam(1), openssl-enc(1), openssl-engine(1), openssl-errstr(1), openssl-gendsa(1), openssl-genpkey(1), openssl-genrsa(1), openssl-kdf(1), openssl-list(1), openssl-mac(1), openssl-nseq(1), openssl-ocsp(1), openssl-passwd(1), openssl-pkcs12(1), openssl-pkcs7(1), openssl-pkcs8(1), openssl-pkey(1), openssl-pkeyparam(1), openssl-pkeyutl(1), openssl-prime(1), openssl-rand(1), openssl-rehash(1), openssl-req(1), openssl-rsa(1), openssl-rsautl(1), openssl-s_client(1), openssl-s_server(1), openssl-s_time(1), openssl-sess_id(1), openssl-smime(1), openssl-speed(1), openssl-spkac(1), openssl-srp(1), openssl-storeutl(1), openssl-ts(1), openssl-verify(1), openssl-version(1), openssl-x509(1), config(5), crypto(7), openssl-env(7). ssl(7), x509v3_config(5)

HISTORIA¶

Opcje list -XXX-algorytmy dodano w OpenSSL 1.0.0; informacje o dostępności innych poleceń opisano w poszczególnych podręcznikach systemowych.

Opcja -issuer_checks została uznana za przestarzałą według stanu na OpenSSL 1.1.0 i jest po cichu ignorowana.

Opcje -xcertform i -xkeyform są przestarzałe od OpenSSL 3.0 i nie odnoszą skutku.

Tryb interaktywny, który można było przywołać uruchamiając „openssl" bez żadnych argumentów, usunięto w OpenSSL 3.0; obecnie uruchomienie programu bez argumentów odpowiada podaniu „openssl help".

PRAWA AUTORSKIE¶

Licencjonowane na warunkach licencji Apache License 2.0 („Licencja") Korzystanie dozwolone tylko w zgodzie z Licencją. Jej kopia jest dostępna w pliku LICENSE w źródłach lub na stronie <https://www.openssl.org/source/license.html>.

TŁUMACZENIE¶

Tłumaczenie niniejszej strony podręcznika: Daniel Koć <kocio@linuxnews.pl>, Robert Luberda <robert@debian.org> i Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>

Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o warunkach licencji można uzyskać zapoznając się z GNU General Public License w wersji 3 lub nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres listy dyskusyjnej manpages-pl-list@lists.sourceforge.net.

7 kwietnia 2026 r. 3.5.6