Jump to content
Wiktionary The Free Dictionary

pulvinus

From Wiktionary, the free dictionary

English

[edit ]

Etymology

[edit ]

Learned borrowing from Latin pulvīnus ("cushion, pillow, bolster"). Doublet of pillow , polverine , pulvino , pulvillus , and pulvinulus , as well as others.

Pronunciation

[edit ]
  • IPA (key): /pʌlˈvaɪnəs/, /pəlˈvaɪnəs/
  • Rhymes: -aɪnəs
  • Hyphenation: pul‧vi‧nus

Noun

[edit ]

pulvinus (plural pulvinae or pulvini )

  1. (botany ) A joint on a plant leaf or petiole that may swell and cause movement of the leaf or leaflet.

Translations

[edit ]
joint on a plant leaf or petiole

Further reading

[edit ]
  • Adrian D. Bell, Plant Form (new ed.), Timber Press, 2008. →ISBN

Latin

[edit ]

Etymology

[edit ]

    From the nominalization of earlier *polwiznos, with compensatory lengthening;[1] by surface analysis, pulvis ("dust, powder", oblique stem pulver-) +‎ -nus (adjective-forming suffix), for the filler of a pillow.

    Pronunciation

    [edit ]

    Noun

    [edit ]

    pulvīnus m (genitive pulvīnī ); second declension

    1. a cushion , pillow , bolster to sit or lie upon [first attested in Plautus][1]
      Synonyms: cervīcal  n, coxīnus  m (Medieval Latin )
      Near-synonym: culcita  f
      • c. 200 BCE , Plautus, Stichus 1.2.35–37:
        Asside hic, pater.
        ― Non sedeo istic, vos sedete; ego sedero in subsellio.
        ― Mane pulvinum. ― Bene procuras. Mihi satis sic fultumst.
        (please add an English translation of this quotation)
      • 55 BCE , Cicero, De oratore 1.29:
        Tum Crassum ‘immo vero commodius etiam’; pulvinosque poposcisse et omnis in eis sedibus, quae erant sub platano, consedisse dicebat.
        (please add an English translation of this quotation)
      • 70 BCE , Cicero, In Verrem 2.5.27:
        Nam, ut mos fuit Bithyniae regibus, lectica octaphoro ferebatur, in qua pulvinus erat perlucidus Melitensis rosa fartus; ipse autem coronam habebat unam in capite, alteram in collo, reticulumque ad naris sibi admovebat tenuissimo lino, minutis maculis, plenum rosae.
        (please add an English translation of this quotation)
      • 62 BCE – 43 BCE , Cicero, Epistulae ad familiares 9.18.4:
        Potes mulo isto, quem tibi reliquum dicis esse, quoniam cantherium comedisti, Romam pervehi. Sella tibi erit in ludo tamquam hypodidascalo proxima; eam pulvinus sequetur.
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 110 BCE – c. 25 BCE , Cornelius Nepos, De viris illustribus XVI. Pelopidas 3.2:
        allata est enim epistula Athenis ab Archino uni ex his Archiae, qui tum maximum magistratum Thebis obtinebat, in qua omnia de profectione eorum perscripta erant. Quae cum iam accubanti in convivio esset data, sicut erat signata, sub pulvinum subiciens ‘in crastinum’ inquit ‘differo res severas’.
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 40 BCE , Gaius Sallustius Crispus, Bellum Jugurthinum 71.4:
        Erat ei [Nabdalsae] Numida quidam negotiorum curator, fidus acceptusque et omnium consiliorum nisi novissimi particeps. Qui postquam allatas litteras audivit et ex consuetudine ratus opera aut ingenio suo opus esse in tabernaculum introiit, dormiente illo epistulam super caput in pulvino temere positam sumit ac perlegit, dein propere cognitis insidiis ad regem pergit.
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 50 CE , Quintus Curtius Rufus, Historiae Alexandri Magni 3.6.7:
        Diu animo in diversa versato, nulli quid scriptum esset enuntiat epistulamque sigillo anuli sui impresso pulvino, cui incubabat, subiecit.
        (please add an English translation of this quotation)
    2. (figurative ) a seat of honor
    3. (transferred senses ) things resembling a pillow:
      1. (agriculture ) an elevated piece of arable land, a raised bed or border , bank
      2. (architecture ):
        1. a support of bricks , to cover the joint between the walls and floor of a barn
          • 4 CE – c. 70 CE , Columella, De re rustica 1.6.13:
            Tum deinde cum exaruit, simili modo pavimenta testacea, quae pro aqua receperint amurcam mixta calci et arenae, supersternuntur, et magna vi paviculis inculcantur atque expoliuntur, omnesque parietum et soli iuncturae testaceis pulvinis fibulantur.
            (please add an English translation of this quotation)
        2. a structure of stone inside water, upon which to erect a pillar
          • c. 15 BCE , Vitruvius, De architectura 5.12.3:
            Sin autem propter fluctus aut impetus aperti pelagi destinae arcas non potuerint continere, tunc ab ipsa terra sive crepidine pulvinus quam firmissime struatur, isque pulvinus exaequata struatur planitia minus quam dimidiae partis, reliquum quod est proxime litus, proclinatum latus habeat.
            (please add an English translation of this quotation)
      3. a sandbank
        Synonym: syrtis
        • c. 4th-5th century, Servius Honoratus, In Vergilii Aeneidem commentarii 10.303:
          dorso iniqvo dorsum est durior harena, quae remeantibus fluctibus et euntibus plerumque densetur et in modum saxi durescit, quod a nautis pulvinus vocatur,[...]
          (please add an English translation of this quotation)
      4. (weaponry , unclear) a projecting part of a catapult
        Synonym: chelōnium
        Holonym: ballista

    Declension

    [edit ]

    Second-declension noun.

    Derived terms

    [edit ]

    Descendants

    [edit ]
    • → Italian: pulvino (learned)
    • Old Leonese:
    • → English: pulvinus (learned)
    • → Proto-West Germanic: *pulwī (see there for further descendants)

    References

    [edit ]
    1. ↑ 1.0 1.1 De Vaan, Michiel (2008), "pulvis", in Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 7), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 498

    Further reading

    [edit ]
    • "pulvīnus", in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary , Oxford: Clarendon Press
    • "pulvīnus", in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
    • "pulvīnus", in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
    • "pulvinus", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
    • "pulvinus", in The Perseus Project (1999), Perseus Encyclopedia‎[1]
    • "pulvinus", in William Smith et al., editor (1890), A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, London: William Wayte. G. E. Marindin

    AltStyle によって変換されたページ (->オリジナル) /