Jump to content
Wiktionary The Free Dictionary

विष

From Wiktionary, the free dictionary
See also: वृष

Hindi

[edit ]
Hindi Wikipedia has an article on:
Wikipedia hi

Etymology

[edit ]
Etymology tree
Proto-Indo-European *weys-
Proto-Indo-European *wisós
Proto-Indo-Iranian *wišás
Proto-Indo-Aryan *wiṣás
Sanskrit वि॒ष (viṣá)bor.
Hindi विष

    Borrowed from Sanskrit वि॒ष (viṣá).

    Pronunciation

    [edit ]

    Noun

    [edit ]

    विष (viṣm (Urdu spelling وش )

    1. poison, venom
      मनुष्य के लिए, संखिया प्राण-घातक विष है।
      manuṣya ke lie, saṅkhiyā prāṇ-ghātak viṣ hai.
      For humans, arsenic is a deadly poison.
      छुआछूत हमारा समाज का विष है।
      chuāchūt hamārā samāj kā viṣ hai.
      Untouchability is a poison of our society.

    Declension

    [edit ]
    Declension of विष (masc cons-stem)
    singular plural
    direct विष
    viṣ
    विष
    viṣ
    oblique विष
    viṣ
    विषों
    viṣõ
    vocative विष
    viṣ
    विषो
    viṣo

    Synonyms

    [edit ]

    References

    [edit ]
    • Bahri, Hardev (1989), "विष ", in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons.
    • Platts, John T. (1884), "विष ", in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.

    Marathi

    [edit ]
    Marathi Wikipedia has an article on:
    Wikipedia mr

    Etymology

    [edit ]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European *weys-
    Proto-Indo-European *wisós
    Proto-Indo-Iranian *wišás
    Proto-Indo-Aryan *wiṣás
    Sanskrit वि॒ष (viṣá)lbor.
    Marathi विष

      Learned borrowing from Sanskrit वि॒ष (viṣá). Displaced Old Marathi 𑘪𑘲𑘏 (vikha).

      Pronunciation

      [edit ]

      Noun

      [edit ]

      विष (viṣn[1] [2] [3]

      1. poison, venom
        Synonym: जहर (j̈ahar)

      Declension

      [edit ]
      Declension of विष (neut cons-stem)
      direct
      singular
      विष
      viṣ
      direct
      plural
      विषे , विषं
      viṣe, viṣa
      singular
      एकवचन
      plural
      अनेकवचन
      nominative
      प्रथमा
      विष
      viṣ
      विषे , विषं
      viṣe, viṣa
      oblique
      सामान्यरूप
      विषा
      viṣā
      विषां-
      viṣān-
      accusative / dative
      द्वितीया / चतुर्थी
      विषाला
      viṣālā
      विषांना
      viṣānnā
      ergative विषाने , विषानं
      viṣāne, viṣāna
      विषांनी
      viṣānnī
      instrumental विषाशी
      viṣāśī
      विषांशी
      viṣānśī
      locative
      सप्तमी
      विषात
      viṣāt
      विषांत
      viṣāt
      vocative
      संबोधन
      विषा
      viṣā
      विषांनो
      viṣānno
      Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions.
      There is no space between the stem and the postposition.
      Locative Note: -त (-ta) is a postposition.
      Genitive declension of विष (neut cons-stem)
      masculine object
      पुल्लिंगी कर्म
      feminine object
      स्त्रीलिंगी कर्म
      neuter object
      नपुसकलिंगी कर्म
      oblique
      सामान्यरूप
      singular
      एकवचन
      plural
      अनेकवचन
      singular
      एकवचन
      plural
      अनेकवचन
      singular*
      एकवचन
      plural
      अनेकवचन
      singular subject
      एकवचनी कर्ता
      विषाचा
      viṣāċā
      विषाचे
      viṣāċe
      विषाची
      viṣācī
      विषाच्या
      viṣācā
      विषाचे , विषाचं
      viṣāċe, viṣāċa
      विषाची
      viṣācī
      विषाच्या
      viṣācā
      plural subject
      अनेकवचनी कर्ता
      विषांचा
      viṣānċā
      विषांचे
      viṣānċe
      विषांची
      viṣāñcī
      विषांच्या
      viṣāncā
      विषांचे , विषांचं
      viṣānċe, viṣānċa
      विषांची
      viṣāñcī
      विषांच्या
      viṣāñcā
      * Note: Word-final (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as (a).
      Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

      Derived terms

      [edit ]

      References

      [edit ]
      More information
      1. ^ Berntsen, Maxine (1982–1983), "विष ", in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
      2. ^ Molesworth, James Thomas (1857), "विष ", in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
      3. ^ दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), "विष ", in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

      Further reading

      [edit ]
      • Shankar Gopal Tulpule; Anne Feldhaus (1999), "विख", in A Dictionary of Old Marathi, Mumbai: Popular Prakashan

      Sanskrit

      [edit ]

      Alternative scripts

      [edit ]
      Alternative scripts

      Etymology 1

      [edit ]
      Etymology tree
      Proto-Indo-European *weys-
      Proto-Indo-European *wisós
      Proto-Indo-Iranian *wišás
      Proto-Indo-Aryan *wiṣás
      Sanskrit वि॒ष

        From Proto-Indo-Aryan *wiṣás , from Proto-Indo-Iranian *wišás , from Proto-Indo-European *wisós ("poison"). Cognate with Latin vīrus , Ancient Greek ἰός (iós), Avestan 𐬬𐬍𐬱𐬀 (vīša), Tocharian B wase , Middle Persian 𐭥(𐭩)𐭱 (ʿ(y)š /⁠wiš⁠/, "poison"), Middle Irish .[1]

        Traditionally derived from the root विष् (viṣ, "to consume ").

        Pronunciation

        [edit ]

        Noun

        [edit ]

        वि॒ष (viṣá) stemn or m

        1. poison, venom, bane
        Declension
        [edit ]
        Neuter a-stem declension of वि॒ष
        singular dual plural
        nominative वि॒षम् (viṣám) वि॒षे (viṣé) वि॒षाणि॑ (viṣā́ṇi)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        accusative वि॒षम् (viṣám) वि॒षे (viṣé) वि॒षाणि॑ (viṣā́ṇi)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        instrumental वि॒षेण॑ (viṣéṇa) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षैः (viṣáiḥ)
        वि॒षेभिः॑1 (viṣébhiḥ1)
        dative वि॒षाय॑ (viṣā́ya) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        ablative वि॒षात् (viṣā́t) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        genitive वि॒षस्य॑ (viṣásya) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षाणा॑म् (viṣā́ṇām)
        locative वि॒षे (viṣé) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षेषु॑ (viṣéṣu)
        vocative विष॑ (víṣa) विषे॑ (víṣe) विषा॑णि (víṣāṇi)
        विषा॑1 (víṣā1)
        • 1Vedic
        Masculine a-stem declension of वि॒ष
        singular dual plural
        nominative वि॒षः (viṣáḥ) वि॒षौ (viṣáu)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        वि॒षाः (viṣā́ḥ)
        वि॒षासः॑1 (viṣā́saḥ1)
        accusative वि॒षम् (viṣám) वि॒षौ (viṣáu)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        वि॒षान् (viṣā́n)
        instrumental वि॒षेण॑ (viṣéṇa) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षैः (viṣáiḥ)
        वि॒षेभिः॑1 (viṣébhiḥ1)
        dative वि॒षाय॑ (viṣā́ya) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        ablative वि॒षात् (viṣā́t) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        genitive वि॒षस्य॑ (viṣásya) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षाणा॑म् (viṣā́ṇām)
        locative वि॒षे (viṣé) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षेषु॑ (viṣéṣu)
        vocative विष॑ (víṣa) विषौ॑ (víṣau)
        विषा॑1 (víṣā1)
        विषाः॑ (víṣāḥ)
        विषा॑सः1 (víṣāsaḥ1)
        • 1Vedic
        Descendants
        [edit ]
        Borrowed terms

        Adjective

        [edit ]

        वि॒ष (viṣá) stem

        1. poisonous
        Declension
        [edit ]
        Masculine a-stem declension of वि॒ष
        singular dual plural
        nominative वि॒षः (viṣáḥ) वि॒षौ (viṣáu)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        वि॒षाः (viṣā́ḥ)
        वि॒षासः॑1 (viṣā́saḥ1)
        accusative वि॒षम् (viṣám) वि॒षौ (viṣáu)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        वि॒षान् (viṣā́n)
        instrumental वि॒षेण॑ (viṣéṇa) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षैः (viṣáiḥ)
        वि॒षेभिः॑1 (viṣébhiḥ1)
        dative वि॒षाय॑ (viṣā́ya) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        ablative वि॒षात् (viṣā́t) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        genitive वि॒षस्य॑ (viṣásya) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षाणा॑म् (viṣā́ṇām)
        locative वि॒षे (viṣé) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षेषु॑ (viṣéṣu)
        vocative विष॑ (víṣa) विषौ॑ (víṣau)
        विषा॑1 (víṣā1)
        विषाः॑ (víṣāḥ)
        विषा॑सः1 (víṣāsaḥ1)
        • 1Vedic
        Feminine ā-stem declension of वि॒षा
        singular dual plural
        nominative वि॒षा (viṣā́) वि॒षे (viṣé) वि॒षाः (viṣā́ḥ)
        accusative वि॒षाम् (viṣā́m) वि॒षे (viṣé) वि॒षाः (viṣā́ḥ)
        instrumental वि॒षया॑ (viṣáyā)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षाभिः॑ (viṣā́bhiḥ)
        dative वि॒षायै॑ (viṣā́yai) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षाभ्यः॑ (viṣā́bhyaḥ)
        ablative वि॒षायाः॑ (viṣā́yāḥ)
        वि॒षायै॑2 (viṣā́yai2)
        वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षाभ्यः॑ (viṣā́bhyaḥ)
        genitive वि॒षायाः॑ (viṣā́yāḥ)
        वि॒षायै॑2 (viṣā́yai2)
        वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षाणा॑म् (viṣā́ṇām)
        locative वि॒षाया॑म् (viṣā́yām) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षासु॑ (viṣā́su)
        vocative विषे॑ (víṣe) विषे॑ (víṣe) विषाः॑ (víṣāḥ)
        • 1Vedic
        • 2Brāhmaṇas
        Neuter a-stem declension of वि॒ष
        singular dual plural
        nominative वि॒षम् (viṣám) वि॒षे (viṣé) वि॒षाणि॑ (viṣā́ṇi)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        accusative वि॒षम् (viṣám) वि॒षे (viṣé) वि॒षाणि॑ (viṣā́ṇi)
        वि॒षा1 (viṣā́1)
        instrumental वि॒षेण॑ (viṣéṇa) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षैः (viṣáiḥ)
        वि॒षेभिः॑1 (viṣébhiḥ1)
        dative वि॒षाय॑ (viṣā́ya) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        ablative वि॒षात् (viṣā́t) वि॒षाभ्या॑म् (viṣā́bhyām) वि॒षेभ्यः॑ (viṣébhyaḥ)
        genitive वि॒षस्य॑ (viṣásya) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षाणा॑म् (viṣā́ṇām)
        locative वि॒षे (viṣé) वि॒षयोः॑ (viṣáyoḥ) वि॒षेषु॑ (viṣéṣu)
        vocative विष॑ (víṣa) विषे॑ (víṣe) विषा॑णि (víṣāṇi)
        विषा॑1 (víṣā1)
        • 1Vedic

        Etymology 2

        [edit ]

        From the root विष् (viṣ).

        Pronunciation

        [edit ]

        Noun

        [edit ]

        विष॑ (víṣa) stemm

        1. servant, attendant
        2. name of a साध्य (sādhya)
        Declension
        [edit ]
        Masculine a-stem declension of विष॑
        singular dual plural
        nominative विषः॑ (víṣaḥ) विषौ॑ (víṣau)
        विषा॑1 (víṣā1)
        विषाः॑ (víṣāḥ)
        विषा॑सः1 (víṣāsaḥ1)
        accusative विष॑म् (víṣam) विषौ॑ (víṣau)
        विषा॑1 (víṣā1)
        विषा॑न् (víṣān)
        instrumental विषे॑ण (víṣeṇa) विषा॑भ्याम् (víṣābhyām) विषैः॑ (víṣaiḥ)
        विषे॑भिः1 (víṣebhiḥ1)
        dative विषा॑य (víṣāya) विषा॑भ्याम् (víṣābhyām) विषे॑भ्यः (víṣebhyaḥ)
        ablative विषा॑त् (víṣāt) विषा॑भ्याम् (víṣābhyām) विषे॑भ्यः (víṣebhyaḥ)
        genitive विष॑स्य (víṣasya) विष॑योः (víṣayoḥ) विषा॑णाम् (víṣāṇām)
        locative विषे॑ (víṣe) विष॑योः (víṣayoḥ) विषे॑षु (víṣeṣu)
        vocative विष॑ (víṣa) विषौ॑ (víṣau)
        विषा॑1 (víṣā1)
        विषाः॑ (víṣāḥ)
        विषा॑सः1 (víṣāsaḥ1)
        • 1Vedic

        References

        [edit ]
        1. ^ Mayrhofer, Manfred (1996), "viṣá-", in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 2, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 563

        Further reading

        [edit ]

        AltStyle によって変換されたページ (->オリジナル) /