De Roepstem | Frans-Vlaanderen; waar ooit het Nederlands bloeide

De Franse veroveringen onder de regering van Lodewijk XIV (1643 - 1713) verliepen als volgt:

De Bourgondische Nederlanden waren onder Filips de Goede (1419-1467) symbool voor grote territoriale expansie en materiële opbloei van onze gewesten.
De naam verwijst naar gebieden van zeer uiteenlopende oorsprong, verworven tussen 1419 en 1477, jaar van het overlijden van Karel de Stoute.
Chronologisch noemen we in 1363 het hertogdom Bourgondië, in 1384 uitgebreid met Vlaanderen, Artesië en Franche-Comtè, verworven door Filips de Stoute. In 1419-1467 trok hij Hollland, Brabant en Henegouwen, Picardië, Auxerre en Macon naar zich toe, terwijl kerkelijke gebieden als Kamerijk, Luik, Utrecht en Oversticht (wat thans Groningen, Friesland, Overijssel en Drenthe is) onder zijn invloed kwamen. Tussen 1467 en 1477 had Karel de Stoute ook nog Lotharingen, de Boven-Elzas en Gelre tot het zijne gemaakt en via het huis Bourgondië-Nevers was de invloedssfeer tussen 1405-1419 nog verder aangegroeid tot Rethel, Nevers en Besançon.

Onder de Bourgondiërs reikten de Franse Nederlanden wel degelijk tot boven de Somme / Zoom, met de graafschappen Ponteland (Ponthieu), Vimeu en Amienois als uitschieters. Daarmee werd kortstondig zelfs de situatie van 965, ontstaan door de veroveringen van graaf Arnulf de Grote, nog overtroffen! Niet voor lang echter, daar bij de dood van karel de Stoute in 1477 bijna de helft van alle Bourgindische bezittingen verloren ging w.o. het Boonse, Ponteland en de Picardische gebieden.

De Zeventien Provinciën

Karel V bracht de onder de Bourgondische hertogen ingezette eenmaking van de Nederlanden tot een goed einde. Hij verenigde de Zeventien Provinciën tot de Bourgondische Kreits (1549); in alle gewesten was de erfopvolging identiek (Pragmatieke Sanctie). Wel bleef het Prinsbisdom Luik onafhankelijk doch Karel V onderhield vriendschappelijke betrekkingen met de prins-bisschoppen die eveneens deel uitmaakten van het H. Roomse Rijk, maar dan van de Westfalische Kreits.

Historici hebben enige moeite gehad met de telling van de gewesten die Karel V door de Pragmatieke Sanctie van 1549 in één Bourgondische Kreits samenbracht. Fruin meende dat het de vertegenwoordiging in de Staten-Generaal betekende. Van der Essen toonde in 1946 aan dat Karel V over 17 feodale titels beschikte in de Nederlanden. Hij was namelijk graaf van Vlaanderen (1), Artesië (2), Henegouwen (3), Holland (4), Zeeland (5), Namen (6) en Zutphen(7), Hertog van Brabant (8), Limburg (9), Luxemburg (10) en Gelre (11), markgraaf van het H. Roomse Rijk te Antwerpen (12), heer van Friesland (13), Mechelen (14), Utrecht (15), Overijssel (16) en Groningen (17). In feite was het marktgraafschap Antwerpen reeds sedert de 12de eeuw geïncorporeerd in Brabant, vormden Holand en Zeeland één hertogdom sedert 1288, en waren Utrecht en Overijssel niet meer dan het Sticht en Oversticht. Anderzijds had Karel V blijkbaar geen feodale titels over Drenthe, de Ommelanden, Doornik en het Doornikse. De benaming 'Zeventien Provinciën' ging dus uit van een feodale structuur. Eeuwen van samenwerking resulteerde in een kruisbestuiving van verwante culturen en een onderlinge verbondenheid en eenheid, terwijl elke regio zijn plaatselijke bestuur en cultuur kon behouden.

In de bewogen geschiedenis van het Nederlandstalige Dietse volk dat men vaak Vlamingen noemt, nemen de Franse Nederlanden (Noord-Frankrijk) in het algemeen, en Frans Vlaanderen in het bijzonder, een vooraanstaande plaats in.
In het land van de Westhoek, Artesië en de Somme/Zoom liggen de wortels van onze taal, cultuur en tradities diep begraven onder het gewicht van eeuwenlange strijd! Een gebied van aanhoudende invasies en bittere oorlog, waar haast alle omringende landen tegen elkaar optrokken en waar de bodem met bloed van Fransen, Vlamingen, Engelsen, Spanjaarden, Oostenrijkers, Duitsers... enz. doordrenkt werd! Een smeltkroes van Romaanse en Germaanse cultuur, al naar gelang van menselijke, bodemkundige, economische en taalkundige factoren in mindere of meerdere mate culturen tot uitdrukking gekomen. Een kruitvat van internationale spanningen, een hoogwaardig gebied van grote ambachtelijke nijverheden en technische uitvindingen, een machtige agrarische reserve, na eeuwen strijd tenslotte door Lodewijk XIV onder de voet gelopenen door het verdrag van Nijmegen (1678) definitief bij Frankrijk ingelijfd. Aan die toestand hebben de Spaanse Successieoorlog (1701-1713), grenscorrecties tijdens de 18de eeuw, de Franse Revolutie, de Frans-Duitse oorlog (1870-1871), de bloedige slachtingen van 1914-1918 en vier jaar Duitse bezetting (1940-1944) geen wezenlijke verandering meer gebracht.

Naar aanleiding van vele initiatieven vanuit België en Frankrijk houdt het KFV (Komitee voor Frans-Vlaanderen, gevestigd te Waregem, België) met steun van de Nederlandse Taalunie (gevestigd te Den Haag) regelmatig jaarlijks Frans-Vlaamse culturele ontmoetingsdagen in Waregem (B.) en nu ook in Bailleul (Belle) in Frankrijk. Sinds 2001 heeft dit Komitee een eigen pand in de regio, van waaruit Nederlandse cursussen worden gegeven en waar acties voor tweetaligheid en het weergeven van Nederlandse plaatsnamen en hoeven in hun oorspronkelijke taal worden georganiseerd. Het Komitee Frans Vlaanderen, te bereiken op http://www.kfv-fransvlaanderen.org/, geeft zijn Nederlandse cursussen gratis voor 5000 cursisten per jaar. Dirk verbeke organiseert deze cursussen.

A Waregem vous pouvez apprendre le Néerlandais; visitez le site du Comité de Flandres Français sur: http://www.kfv-fransvlaanderen.org/.

De Vlaams-Nederlandse "Stichting Ons Erfdeel" (gevestigd te Rekkem (B.)), waarvan burgemester P. Houben van Maastricht tevens ondervoorzitter is met o.a. prof. dr H.W.J. Bosman uit Tilburg in de Raad van Bestuur, geeft de hoofdredacteur Jozef Deleu met haar Franstalige uitgave "Septentrion" (= Het Noorden) en haar Nederlandstalige uitgave "Ons Erfdeel" 4x per jaar een uitgebreid cultureel tijdschrift uit om "Onze cultuur bekend te maken bij onze directe buren", een van de bestaansredenen van de stichting. Ieder jaar geeft zij bovendien een jaarboek uit over "De Franse Nederlanden", ook wel Spaanse of Oostenrijkse Nederlanden genoemd. Zij doet dit op wetenschappelijk verantwoorde wijze om informatie te verstrekken over diverse aspecten van de Franse Nederlanden en hun betrekkingen met Belgisch-Vlaanderen en Nederland.

Bijgewerkt: Frans-Vlaamse verenigingen & instellingen in Frankrijk en Vlaanderen

Associations en institiutions des Flamands de France


De kerk van Lillaar / Lillers

Komitee voor Frans-Vlaanderen

Radio Uylenspieghel, Grand-Place - F-59.670 Cassel

Yser Houck, 78 route de Broxeele - F-59.285 Rubrouck – 00/33/3/28/42.30.71.

Comité d’ Actions Rural de Flandre Occidentale, rue de Ledringhem, BP 60 - F-59.726 Wormhout

Volkstoneel voor Frans-Vlaanderen, Katrien Barby, Rozentros, 5 in 8954 Westouter – 057/ 44.63.31.

Union du Peuple Flamand/ Vlaamse Volks Vereniging, BP 1060 – F-59.011 Lille – 00/33/3/20/04.44.44.

Comite Flamand de France, BP 203 – F-59.524 Hazebrouck

Komitee voor Frans-Vlaanderen v.z.w., Platanendreef, 46 in 8790 Waregem

Vereniging Zannekin v.z.w., Paddevijverstraat, 2 in 8900 Ieper

Davidsfonds Frans-Vlaanderen, Sint-Janskruisstraat 19 in 8970 Poperinge 057 / 33.46.93. (Gijs van Ryckeghem)

EUVO (Europa der Volkeren), Luc Vranckx, Brugge

Werkgroep "De Nederlanden", Jan van Aelbroeckstraat 16 in 9050 Gentbrugge, 09/ 230.35.25. (Johan Van Herreweghe)

Menschen Lyck Wyder, Vlaams cultureel centrum "Blauwershof", 9 rue d’ Eecke in F-59.270 Godewaersvelde (Kris Mercier)

La Flandre à vélo, 4 route de Bray Dunes - F-59.470 Bambeke

Le Mouvement Flamand/ De Vlaamse Beweging, 5 rue Jacques Bingen – F-59.140 Duinkerke (Wido Triquet)

Marnixring « Ter Isele », 20 avenue du Président Hoover – F-59.800 Lille (Eric Vanneufville)

Huis van het Nederlands, 39 rue d’Ypres in F-59.270 Belle/ Bailleul

Coordination Universitaire pour l’Etude du Flamand, 60 boulevard Vauban, F-59.800 Lille

Stichting Ons Erfdeel, Murissonstraat, 260 in 8930 Rekkem – 056/ 41.12.01.

Stichting Marguerite Yourcenar, Jef Hoornaert, Begoniapark, 27 – 8954 Westouter, 057/ 44.67.21.

Marguerite Yourcenarmuseum - Sint-Jans-Kappel – 00/33/3/28/43.81.00.

Openluchtmuseum "Bachten de Kupe", Sint-Mildredaplein in 8691 Izenberghe

www.ifrance.com/udpf-vvv - Union Du Peuple Flamand / Vlaamse Volks Vereniging; politieke partij / parti politique

http://www.mdsk.net/ - Michiel de Swaenkring; culturele vereniging / cercle culturel

http://www.yserhouck.free.fr/ - Yserhouck; culturele vereniging / cercle culturel

http://www.mnl.bailleul.free.fr/ - Maison du Néerlandais / Huis van het Nederlands

http://www.kfv-fransvlaanderen.org/ - Komitee voor Frans-Vlaanderen v.z.w. (K.F.V.)

www.sip.be/fv - Scholen Internet Project - Frans-Vlaanderen

http://www.volkstoneel.yucom.be/ - Volkstoneel voor Frans-Vlaanderen

http://www.flandrianostra.com/ - (Frans)Vlaanderen in oude landkaarten

http://www.cdt-nord.fr/ - Comité Départemental du Tourisme du Nord

http://www.pas-de-calais.com/ - Comité Départemental de Tourisme du Pas-de-Calais

http://www.cr-npdc.fr/ - Conseil Régional du Nord / Pas-de-Calais

http://www.cg59.fr/ - Conseil Général du Nord / Direction de l’Action Culturelle

http://www.cg.62.fr/ - Conseil Général du Pas-de-Calais / Direction du Développement Culturel

http://www.musenor.org/ - Association des Conservateurs de musées du Nord / Pas-de-Calais

www.fiets-velo.com - Fietsroutes in Zuid-Vlaanderen / la Flandre à vélo

http://www.vvvwesthoek.be.tf/ - Streekbezoekerscentrum Frans-Vlaanderen in Ieper

Aan te bevelen Vlaamse huizen:

enz… Smakelijk! Gezondheid !

• Terug naar de inhoudsopgave

  Région Nord - Pas-de-Calais; dorpen, steden, rivieren, kanalen en gebieden met zowel een Franse als een Nederlandse benaming.
  Dit zijn geografische namen in het deel van Frankrijk waar Vlaams (Vlèmsch) gesproken werd, en soms nog wordt. Het betreft hier veelal namen van dorpen en steden die oorspronkelijk een Germaanse/Vlaamse naam hebben maar later een Franse benaming hebben gekregen.
  
  Bij sommige van de hieronder weergegeven namen vermeld ik bijzonderheden aangaande de geschiedenis en woordoorsprong.
  
  Sinds Lodewijk XIV deze Vlaamse gebieden heeft veroverd neemt het aantal Nederlandssprekenden (of eerder Vlaamssprekenden) af als gevolg van doelgerichte verfransing door het Franse cultuurbeleid. De Franse politiek heeft altijd minachting gehad voor minderheidstalen, vandaar dat de Franse namen van de onderstaande geografische plekken de officiële zijn. Ondanks deze étatistische houding wordt er de laastste jaren meer Nederlands onderwezen op de scholen in de regio Nord-Pas-de-Calais.